Anarchokolektywizm
Anarchopedia
Anarchokolektywizm, którego głównym przedstawicielem jest Michał Bakunin, dąży do obalenia państwa i prywatnej własności środków produkcji, które mają zostać przejęte i demokratycznie zarządzane przez pracowników. Pracownicy będą wynagradzani w zależności od wkładu pracy wniesionego do procesu produkcji.
Wielu anarchokolektywistów uważa, że okres kolektywistyczny jest jedynie przejściowy w drodze do gospodarki wolnościowego komunizmu w której na tyle wzrośnie produktywność, że nie będzie już potrzeba wynagrodzenia wg. wkładu, a każdy będzie otrzymywał dobra według potrzeb. Inni, np. zwolennicy ekonomii uczestniczącej sądzą, że anarchokolektywizm w zupełności wystarczy i nie będzie przejścia do komunizmu wolnościowego.
Spis treści |
[edytuj] Federacja
Przyszły ustrój by uniknąć niebezpieczeństw centralizacji miał być organizowany od dołu ku górze przez dobrowolne zrzeszenia, federacje kolektywów lokalnych, krajowych, a w końcu wielkiej federacji światowej.
W ramach federacji, Bakunin postuluje wprowadzenie kolektywów/rad , powszechne szkolnictwo jako inicjacja ku wolności, domy opieki nad starymi, chorymi i niezdolnymi do pracy. "Rewolucyjna federacja" jest bowiem tworem dobrowolnych uzgodnień. Żaden człowiek, nawet żyjąc na terenie tej federacji, nie ma obowiązku przynależenia do niej, ani do zrzeszonej w niej gminy, prowincji czy kraju. Tak samo jak i żadna gmina, prowincja czy kraj nie mają obowiązku przynależenia do federacyjnych struktur wyższego rzędu. Rzecz jasna iż taka jednostka, nie należąca do żadnej społeczności nie korzysta z jej praw politycznych oraz gwarancji ochrony. Może ona jednak organizować swe własne niezależne struktury, bądź korzystać z ochrony innych osób.
Ponadto nawet takim osobom, członkowie bakuninowskich kolektywów nie mogliby ograniczać wolności. Podatki zaś w jego systemie miały mieć charakter dobrowolnych opłat za usługi świadczone ze strony federacji. Jednostki mogłyby same wybierać za jakie usługi chcą płacić, eliminując w ten sposób świadczenia niepotrzebne, takie jak system represji w postaci więzienia, czy kary śmierci. Jeżeli ktoś nie chciałby się podporządkować wewnętrznym przepisom federacji groziłaby mu co najwyżej banicja. Choć może być też tak, że w anarchistycznym społeczeństwie wszelkie organizacje zażądałby od swoich członków pewnych ograniczeń w zamian za przynależność.
[edytuj] Gospodarka
Bakunin uważał, że wszelkie środki produkcji powinny należeć do danego kolektywu i stąd też zostać całkowicie uspołecznione. Tzn. że dany samorząd, jako całość i jednostki będą kontrolować całość środków produkcji, czyli gospodarkę tejże wspólnoty. Gospodarka ta, zarządzana byłaby więc przez daną wspólnotę oddolnie.
Guillaume pisał, że społeczeństwo będzie "gwarantowało wspólne użytkowanie środków produkcji, które są własnością każdej z tych grup, a które dzięki wzajemnej umowie staną się kolektywną własnością całej federacji. W ten sposób federacja grup będzie zdolna do regulacji wielkości produkcji aby zaspokoić zmieniające się potrzeby". Przewidywał ponadto powstanie w każdej gminie Banku Wymiany, który to skupowałby towary od producentów i odsprzedawał je konsumentom przy pomocy specjalnych kuponów zastępujących pieniądze. Federacje lokalne producentów zajmowałyby się także szkolnictwem, usługami dla ludności i produkcją żywności. Artykuły pierwszej potrzeby, np. podstawowe produkty spożywcze miałyby być rozdawane za darmo. Anarchokolektywiści opowiadają się także za samorządnością pracowniczą w zakładach.
Tak jak Karol Marks i marksiści anarchokolektywiści odrzucają własność prywatną, jako środek nacisku i wyzysku, podstawę systemu kapitalistycznego oraz narzędzie, dzięki czemu elity w systemie burżuazyjnym mogą w dalszym ciągu sprawować swoją rolę, która staje się przyczyną kształtowania państwa oraz niesprawiedliwych podziałów społecznych.
[edytuj] Anarchokolektywizm w XX wieku
Jeszcze w czasie trwania I Międzynarodówki, kolektywizm tracił swych zwolenników na rzecz komunistów nieautorytarnych (anarchokomunizmu) oraz tworzącego się syndykalizmu. Jednak swą dominującą pozycję w ruchu, stracił wraz ze śmiercią Michała Bakunina. Wówczas kolektywizm niemal złączył się z anarchizmem syndykalistycznym.
Na początku XX wieku, po za Rosją, Andaluzją i Katalonią kolektywizm jako samodzielny, masowy ruch nie istniał, łącząc się z innymi nurtami. Wśród anarchistów Andaluzji i Katalonii przyjęły się najpowszechniej i najtrwalej, jako naturalne uzupełnienie endemicznego federalizmu.
[edytuj] Anarchokolektywizm dzisiaj
Obecnie anarchokolektywizm żywy jest szczególnie w ruchu syndykalistycznym, odzyskując ponownie znaczenie dzięki wkładowi zwolenników ekonomii partycypacyjnej, jak Michael Albert, czy Robin Hahnel.
