Discussion about terms of use is ongoing | 4th General Meeting

Anarchopedia:Pomoc

Z Anarchopedia

Spis treści

[edytuj] Jak przeglądać

  • Surfuj tak jak na innych stronach WWW poprzez podążanie za linkami. Jeśli temat poszukiwań jest jasno sprecyzowany warto zacząć od strony głównej.
  • Korzystaj z opcji "Szukaj", która jest na dole i na górze każdej strony. O zasadach korzystania z tej opcji można poczytać w Anarchopedia:Wyszukiwanie
  • Jak ci się nudzi możesz wybrać sobie "hasło przypadkowe", klikając na "losuj stronę" w dolnym lub górnym menu.
  • Kliknij w menu na "Ostatnie zmiany". Jest to lista haseł które zostały ostatnio utworzone lub zmienione.
  • Kliknij w menu na "Linkujące" a uzyskasz listę haseł, które kierują do czytanego przez Ciebie hasła. W ten sposób możesz znaleźć hasła, które są tematycznie powiązane z czytanym przez Ciebie hasłem.
  • Z rozwijalnego menu "Strony specjalne" możesz uzyskać też dostęp do:
    • Nowoutworzone strony - jest to jakby lista ostatnich zmian, ale bez starych stron, które były tylko ostatnio edytowane.
    • Wszystkie - alfabetyczny spis wszystkich haseł - niestety niezbyt praktyczny w używaniu.
  • Spacerowanie po kategoriach - wiele stron na wikipedii przypisane jest do konkretnej kategorii. Są one umieszczone na dole artykułu. Klikając w kategorię, np. Kategoria:Strona główna przeniesiesz się do najbardziej ogólnej z kategorii...

[edytuj] Jak szukać

[edytuj] Koniecznie używaj polskich znaków diakrytycznych

Oprogramowanie nie wie, że pisząc "Lotwa" miałeś na myśli "Łotwę", a "zolw" to nazwa zwierzęcia w języku polskawym.

żubr

[edytuj] Wszystkie słowa wyszukiwane muszą być na stronie

W wyniku wyszukiwania wypisane zostaną tylko te strony, które zawierają w swojej treści wszystkie słowa podane w szukanej frazie. Dlatego jeżeli wyszukiwanie będzie puste, usuń któreś ze słów w szukanej frazie, a także upewnij się, czy są one poprawnie wpisane. Ponadto jeśli wpisałeś np. słowo "śląsk", nie zostaną znalezione strony zawierające w swej treści np. wyraz "śląski".

[edytuj] Należy unikać stosowania krótkich i powszechnych słów

Nie stosowanie się do tej reguły jest najczęstszą przyczyną niepowodzenia wyszukiwania. Należy wtedy usunąć powszechne słowa takie jak : "aby", "ale", "bardzo" itd. Pełna lista tych słów znajduje się na Wikipedia:Stopwords.

[edytuj] Wyszukiwanie nie bierze pod uwagę wielkości liter

Wyszukiwanie słów "fortran", "Fortran" i "FORTRAN" da te same wyniki.

[edytuj] Tylko główna przestrzeń nazw jest domyślnie przeszukiwana

Wyszukiwanie odnosi się tylko do głównej przestrzeni nazw (namespace). Są to artykuły bez dodanych przedrostków typu "Wikipedia:", "Dyskusja:" czy "Wikipedysta:". Aby przeszukiwać po tych dodatkowych przestrzeniach nazw proszę zaznaczyć checkbox-y w "Szukaj w przestrzeniach nazw", które znajduje się na dole strony z rezultatami wyszukiwania.

[edytuj] Wyszukiwanie złożone

Można używać łączenia słów podanych do wyszukania za pomocą łączników "and" (i), "or" (lub) i "not" (nie) w celu tworzenia bardziej złożonych zapytań. Jeśli nie użyto żadnego z nich, "and" (i) jest stosowany domyślnie. Na przykład fraza "piłsudski not bronisław" wyszuka strony zawierające słowo "piłsudski", ale nie zawierające słowa "bronisław" Fraza "(Adolph or Adolf) and Hitler" wyszuka wszystkie strony, które zawierają słowo "Hitler" i słowo "Adolf" lub "Adolph".

[edytuj] Nie można używać wyrażeń regularnych

Wyrażenia regularne nie działają w wyszukiwaniu. Jeżeli nie wiesz co to są wyrażenia regularne, nie masz zmartwień w tym względzie.

[edytuj] Nie można stosować "wildcards"

We frazach do wyszukiwania nie można używać ? lub * w celu dopełnienia słów. Jeżeli chcesz szukać zarówno "Polska" i "polski" musisz utworzyć frazę w ten sposób : (Polska or polski).

[edytuj] Przekierowania można wyłączyć

Robi się to przełączając checkbox "Pokaż przekierowania", który znajduje się na dole strony z rezultatami wyszukiwania.

[edytuj] Przeszukiwanie Wikipedii za pomocą Google

Można wykorzystać do przeszukiwania Wikipedii wyszukiwarkę Google. W zaawansowanym szukaniu należy wpisać w okienku "Pokaż wyniki z tego serwera lub domeny" frazę "anarchopedia.ibw.com.pl".

[edytuj] Użyteczne wskazówki dla autorów i użytkowników polskiej Wikipedii

[edytuj] "Przyśpieszacze" edycyjne

  • zamiast pisać "w [[XVI wiek|XVI wieku]]", można sobie to ułatwić pisząc "w [[XVI wiek]]u" (uwaga: nie stosuje się do końcówki: -ów, bo rezultat wychodzi taki: "wieków")
  • pisząc ~~~ dodamy swój podpis np. [[Wikipedysta:Kpjas|Kpjas]]
  • pisząc ~~~~ dodamy swój podpis i datę np. [[Wikipedysta:Kpjas|Kpjas]] 13:37, 14 lip 2003 (CEST)
  • pisząc ~~~~~ dodamy aktualny czas i datę np. 13:37, 27 maj 2004 (CEST)
  • jeśli piszemy link z ujednoznacznieniem można pisać [[New Age (muzyka)|]], zamiast [[New Age (muzyka)|New Age]], a link będzie New Age
  • jeśli chcemy zaznaczyć, że strona jest stubem, zamiast wpisywać formułkę możemy sobie to ułatwić wpisując {{subst:stub}} - zobacz też skrótowce dla edytorów Wikipedii
  • istnieją metody wstawiania różnego typu linków (odnośników) głównie do innych projektów Wikimedii
    • [[:en:Poland]] lub [[:en:Poland|Poland]], wówczas linki te będą wyglądały w tekście w ten sposób en:Poland i Poland
    • linki do wyszukiwarki Google
    • linki do stron użytkowników i stron technicznych
    • linki do innych serwisów Wikimedia
      • Wikisłownik [[wikt:]] = wikt:
      • Wikicytaty [[q:]] = q:
      • Wikibooks [[b:]] = b:
      • Meta [[m:]] = m:
      • Wikiźródła [[wikisource:]] = wikisource:
      • Commons [[commons:]] = commons:
    • serwisy zewnętrzne
    • Uwaga ! wstawienie w tekst w tym wypadku tylko [[en:Poland]] spowoduje utworzenie interwiki linku, nie wstawi tekst linku do tego artykułu na angielskiej Wikipedii
  • jeśli chcemy zakazać automatycznego tworzenia spisu treści na stronie, wpisujemy w dowolnym miejscu frazę __NOTOC__
  • jeśli chcemy wymusić utworzenie spisu treści wtedy, kiedy nie jest on tworzony automatycznie, wpisujemy na stronie frazę __FORCETOC__. Zamiast tego można wpisać __TOC__ - wtedy spis treści utworzy się dokładnie w miejscu tego napisu
  • jeśli chcemy zakazać automatycznego tworzenia linków do edycji poszczególnych sekcji na które podzielona jest strona wpisujemy frazę __NOEDITSECTION__
  • w skórce monobook.css dostępne są skróty klawiaturowe z użyciem klawisza Alt, dla różnych funkcji. Jaki skrót uruchamia konkretną funkcję można zobaczyć w tooltipie (dymek z tekstem jaki się pojawia po najechaniu myszką na link/tab).

[edytuj] Pomoc w wyszukiwaniu

  • jeśli chcesz zobaczyć jaki jest wkład użytkownika niezalogowanego (tylko z numerem IP) wpisz do okienka wyszukiwania i kliknij "OK"
  • jeśli chcesz wylistować artykuły zaczynające się od jakiejś frazy np. Jan wpisujesz do okna adresowego przeglądarki http://anarchopedia.ibw.com.pl/wiki/Specjalna:Allpages/Jan
  • szybkie wyszukiwanie kategorii - należy sie posłużyć tym linkiem. Wpisując w pierwsze z okienek początek nazwy kategorii (np. Pol) możemy ją odszukać lub sprawdzić czy istnieje.

[edytuj] Inne wskazówki

  • Na stronie Ostatnich zmian u góry znajduje się link "Pokaż nowe zmiany począwszy od 13:40, 14 lip 2003 - można go zapisać do ulubionych (bookmarks) i po wejściu na polską Wikipedię przez niego zobaczymy zmiany dokonane od naszego ostatniego pobytu
  • Jeśli chciałbyś na bieżąco śledzić zmiany w danej dziedzinie, bez śleczenia nad stroną Ostatnie zmiany, wchodzisz na stronę z podstawowymi zagadnieniami np. z geografii lub matematyki i klikasz na "Zmiany w dolinkowanych".
  • Często wygodniej jest używać operacji "kopiuj i wklej" między używanym przez siebie edytorem tekstu, a oknem przeglądarki przeznaczonym dla edycji hasła, zamiast bezpośrednio edytować w polu tekstowym formularza. Umożliwia to np. sprawdzanie ortografii. Poza tym można wklejać teksty które napisało się wcześniej off-line.
  • Można również otworzyć osobne okno do edycji i do "gotowej" wersji hasła (i używać klawiszy "Zapisz" strony i "Odśwież" przeglądarki). Przed zapisaniem strony warto jednak użyć przycisku Podgląd znajdującego się pod oknem edycji.
  • Makra Wikipedysty dla VIM i vi mogą się przydać używającym tych edytorów.
  • Z przyczyn porządkowych zalecane jest stosowanie linków dodatkowych na końcu tekstu, opisanych wyrażeniem "Zobacz też:" (wybrane z powodu przeważającej popularności), oraz stosowanie list w przypadkach, gdy jest więcej dodatkowych linków (z powodu czytelności). Dobrze byłoby nie powtarzać w sekcji 'zobacz też' linków występujących już w artykule.
  • Można a nawet trzeba tłumaczyć na bezczelnego artykuły z wikipedii!

Udział w tworzeniu Wikipedii jest ogromnie satysfakcjonujący, nawet jeśli jest w jakiejś mierze anonimowy. To projekt XXI wieku, jeden z kamieni milowych w historii Internetu, jedno z najwspanialszych osiągnięć technicznych w historii człowieka, umożliwiające współpracę setek i tysięcy osób nad wspólnym dorobkiem ludzkości. W dobie wszechogarniającego egoizmu i wiecznego zabiegania masz okazję uczestniczyć w tworzeniu dobra publicznego, które będzie przecież służyć i nam wszystkim, i następnym pokoleniom, gdy już nas nie będzie. Dołóż i swoją cegiełkę do tego imponującego gmachu wiedzy, bo tylko dzięki wspólnej pracy powstają naprawdę wielkie dzieła!

Aktualny ranking międzynarodowy


UWAGA: Poradnik ma charakter "szybkiego" wprowadzenia do tworzenia haseł, które przyda się początkującym autorom. Po przećwiczeniu opisanych tutaj zagadnień sięgnij do bardziej rozbudowanego i szczegółowego poradnika, który znajdziesz pod adresem: Wikipedia:Poradnik_autora_Wikipedii.


[edytuj] Strategia pracy

Jeśli jesteś specjalistą z jakiejś dziedziny, albo po prostu pasjonatem jakiegoś tematu, przeszukaj, choćby pobieżnie, zasoby Wikipedii i zorientuj się, co zostało już napisane. To najlepszy punkt wyjścia, który pozwoli Ci kontynuować wpisy z danej dziedziny. Specjaliści są mile widziani, gdyż najważniejszym postulatem jest rzetelność.

Jeśli nie jesteś specjalistą, a masz ogólną wiedzę i znasz któryś z głównych języków obcych, korzystaj intensywnie z czołowych obcojęzycznych Wikipedii, zwłaszcza angielskiej, niemieckiej czy francuskiej. Tłumaczenia z innych Wikipedii to doskonały sposób rozszerzania zasobów, tym bardziej, że zasady obowiązujące w projekcie pozwalają tłumaczyć hasła (dosłownie czy choćby we fragmentach) bez obowiązku ubiegania się o pozwolenie. Możesz także wykorzystywać ilustracje z obcojęzycznych Wikipedii - oczywiście przy zachowaniu wszystkich przypisów dotyczących autorów, praw autorskich, itp.

Pamiętaj, że niedopuszczalne jest kopiowanie cudzych materiałów z Internetu, a już szczególnie haseł z dostępnych publicznie encyklopedii, jak WIEM czy PWN. Takie skopiowane hasła są bez dyskusji usuwane przez administratorów Wikipedii.

Najbardziej zalecane są oczywiście hasła związane z naszym krajem, gdyż powinniśmy sami wnosić wkład do ogólnoświatowej Wikipedii, a nie tylko świecić światłem odbitym. Chodzi o polską historię i geografię, o polskich twórców nauki i kultury, polskich polityków - jednym słowem o te wszystkie pojęcia, które z natury rzeczy właśnie my możemy najlepiej opracować, a z których będą także korzystać przy tłumaczeniach nasi koledzy i przyjaciele z innych Wikipedii. Nikt lepiej od nas nie opisze przecież poety Jana Kochanowskiego, tak samo jak nikt lepiej niż Czesi nie opisze lepiej kompozytora Bedřicha Smetany, zaś Amerykanie - narodowych pomników w Waszyngtonie czy wojny wietnamskiej.

Bardzo ważny postulat: staraj się zachowywać neutralny punkt widzenia, zwany w naszym żargonie NPOV (Neutral Point of View). Wikipedia nie jest miejscem propagandy czy ideologicznych wojenek. Nawet tak drażliwe kwestie, jak narodowość Mikołaja Kopernika można przedstawić beznamiętnie i z pełną bezstronnością, bo prawda nie może być przedmiotem przetargów czy głosowania. Wszelkie kontrowersje staraj się wyjaśniać w dyskusjach przy poszczególnych hasłach.

Więcej o bezstronności przy pisaniu haseł - Wikipedia:Neutralny punkt widzenia

I jeszcze jedna uwaga. Twórcy Wikipedii założyli, że internauci są ludźmi odpowiedzialnymi, którym można powierzyć rozbudowę encyklopedii. Nie psuj zatem cudzej pracy, nie dopisuj brzydkich słów - administratorzy bez trudu wykrywają wszelkie przejawy wandalizmu, więc nawet jeśli masz w sobie jeszcze dziecięcą skłonność do psikusów, nie na wiele to się zda, bo bardzo szybko przywrócone zostaną właściwe wersje haseł. Szkoda czasu na takie zabawy, szkoda też czasu administratorów, którzy społecznie pracują przy Wikipedii, poświęcając jej wiele starań. To przecież nasze wspólne dobro.

[edytuj] Zakładanie konta

Zanim utworzysz swoje pierwsze hasło, zarejestruj się w Wikipedii. Kliknij odsyłacz Logowanie, podaj swoją nazwę ekranową, np. Kowalski, podaj dwukrotnie hasło i adres e-mail, po czym kliknij przycisk Załóż nowe konto. Przy następnym logowaniu wystarczy podać nazwę i hasło (jeśli cookies są włączone, Wikipedia zapamiętuje nazwę) i kliknąć przycisk Zaloguj mnie. Dzięki kontu możesz kontrolować przebieg swoich prac, które są automatycznie rejestrowane — historię swoich edycji zobaczysz po kliknięciu odsyłacza Moje edycje, widocznym w pasku u góry ekranu. Inną ważną korzyścią jest możność dołączania grafik do artykułów, a jeszcze inną - możność przenoszenia haseł (zmieniania nazwy).

Pamiętaj, że warto tworzyć hasła, mając własne konto, gdyż można w ten sposób kontrolować edycje - zarówno własnych, jak i poprawianych cudzych haseł. A jeśli ktoś inny zmodyfikuje napisane przez Ciebie hasło, zaraz zauważysz to po kliknięciu na przycisku Obserwowane. Pamiętaj zawsze, aby tworząc własne hasło zaznaczać opcję Obserwuj.

[edytuj] Tworzenie nowego hasła

Mamy dwa sposoby tworzenia nowego hasła:

  • Jeśli widzisz czerwony kolor odsyłacza wyświetlany w dowolnym haśle Wikipedii oznacza, że autor hasła zasugerował konieczność utworzenia takiego hasła, ale nie zostało ono jeszcze utworzone. Kliknięcie takiego odsyłacza przenosi od razu do pustego pola edycyjnego, które można wypełnić treścią.

Przykład: Hasło którego jeszcze nie ma

  • Utworzenie nowego hasła, które nie ma żadnych powiązań. Zacznij od sprawdzenia w wyszukiwarce, czy dane hasło już nie istnieje pod jakąś nazwą. Jeśli nie, wpisz w polu adresowym wyszukiwarki nazwę hasła po adresie Wikipedii, np. http://anarchopedia.ibw.com.pl/wiki/Nowe hasło (tak naprawdę będziesz musiał zmienić tylko końcówkę adresu). Po wciśnięciu klawisza Enter pojawi się strona z informacją, że takiego hasła jeszcze nie ma, klikniij odsyłacz Edycja na tej stronie.

Porada dla posiadaczy Firefoksa: jeśli nazwa hasła zawiera polskie litery, wpisanie takiej nazwy w polu adresowym przeglądarki powoduje zamianę polskich znaków na "dziwne" krzaczki. Raczej wpisz nazwę w polu wyszukiwarki, a potem, w wyświetlonej stronie kliknij czerwony odsyłacz "Możesz stworzyć artykuł o tej nazwie".

Plik:podglad3.jpg
kliknij żeby powiększyć

Wpisz jakieś zdanie i kliknij przycisk Podgląd pod oknem edycji. Edytor Wikipedii wyświetli wówczas rzeczywisty podgląd hasła, a pod nim ponownie okno edycyjne. Nad hasłem widnieje czerwone ostrzeżenie: Uwaga: To jest tylko podgląd - artykuł nie został jeszcze zapisany!. Oznacza to, że hasło nie zostało jeszcze wprowadzone do encyklopedii, a jedynie pokazane w docelowej postaci. Dopiero kliknięcie przycisku Zapisz spowoduje włączenie hasła do bazy.

Nad polem edycyjnym widnieje pasek narzędziowy, który jest domyślnie włączony (chyba że zmienisz to w preferencjach, w sekcji Wymiary pola edycji). Pasek zawiera szereg poleceń, które pozwalają formatować fragmenty redagowanego hasła — wystarczy objąć fragment blokiem i kliknąć przycisk formatujący. Nie zawsze musisz korzystać z przycisków — przy typowym formatowaniu znacznie łatwiej jest wpisywać odpowiednie kody ręcznie.

Po nabraniu wprawy łatwiej będzie (i taniej - jeśli masz zwykły modem) pisać hasła offline i formatować je ręcznie, a potem wklejać do utworzonego hasła online.

Jeśli hasło ma być dłuższe i z góry wiesz, że będzie opracowywane przez pewien czas (kilka godzin czy dni), wklej od razu na samej górze komunikat {{WEdycji}}, który poinformuje inne osoby, aby chwilowo nie ingerowały w treść. Więcej informacji w sekcji Komunikaty.

Uwaga: jeśli chcesz poeksperymentować z formatowaniem tekstu, utwórz swój własny brudnopis, zakładając stronę według schematu:

http://anarchopedia.ibw.com.pl/wiki/Wikipedysta:twoja_nazwa/Brudnopis

Na takiej stronie możesz szaleć do woli, nie robiąc eksperymentów w żadnych hasłach Wikipedii.

WAŻNE - nie podpisujemy się pod hasłami!!! Hasło od momentu napisania należy do publicznej domeny i może być poprawiane i uzupełniane przez inne osoby, więc podpisywanie się nie ma sensu. Współautorstwo jest jedynie widoczne w historii hasła.

[edytuj] Hasło w pigułce

Ponieważ przeczytanie poradnika zajmie Ci zapewne kilka godzin lub nawet cały dzień, podajemy od razu technikę hasła w pigułce, co pozwoli Ci zacząć poprawnie pisać hasła już po paru minutach. Zwracamy tu uwagę na kluczowe techniki.

Przyjrzyj się skróconej zawartości hasła biograficznego - porównaj od razu z "żywym" hasłem Władysław Abraham.

'''Władysław Abraham''' (ur. [[10 października]] [[1860]] w [[Sambor]]ze, zm. [[15 października]] [[1941]] we [[Lwów|Lwowie]]) - polski prawnik i uczony.

Zajmował się historią [[prawo kanoniczne|prawa kanonicznego]] i polskiego oraz historią Kościoła. Studiował na wydziałach prawa i filozofii [[Uniwersytet Jagielloński|Uniwersytetu Jagiellońskiego]] W [[1886]] roku objął katedrę prawa kościelnego na [[Uniwersytet Lwowski|Uniwersytecie Lwowskim]], którego był też potem rektorem. Brał udział w komisji ministerialnej przygotowującej projekt konkordatu między Rzeczpospolitą Polską i [[Stolica Apostolska|Stolicą Apostolską]], współtworzył polskie [[prawo małżeńskie]].

Jego synem był generał [[Roman Abraham]], w [[Kampania Wrześniowa|Kampanii Wrześniowej]] dowódca Wielkopolskiej Brygady Kawalerii.

  • Nazwa hasła. Na początku podaj nazwę hasła, obejmując ją z obu stron trzema apostrofami, co spowoduje pogrubienie czcionki.
  • Daty. Ujmij je w nawiasie, obejmij odsyłaczami [[ ]] daty - osobno dzień miesiąca (10 października), osobno rok (1860). Zawsze używaj poprawnej formy dnia, np. 1 stycznia (nie 1 styczeń!).
  • Po myślniku podaj krótkie objaśnienie, np. polski prawnik i uczony.
  • Naciśnij dwa razy klawisz Enter i przejdź do dłuższego opisu. Akapity rozdzielaj zawsze dwoma "Enterami".
  • Odsyłacze do innych haseł twórz za pomocą podwójnego nawiasu kwadratowego, np. [[prawo kanoniczne]].
  • Jeśli musisz objąć odsyłaczem inną formę fleksyjną, np. prawa kanonicznego, wpisz przykładowo [[prawo kanoniczne|prawa kanonicznego]]. Pierwsza część odsyłacza prowadzi do właściwego hasła, zaś druga część powoduje wyświetlenie treści odsyłacza we właściwej formie deklinacyjnej.

A teraz możesz przejść do czytania dalszego ciągu poradnika.

[edytuj] Akapity

Akapity muszą być oddzielane od siebie za pomocą podwójnej interlinii. Innymi słowy, aby utworzyć nowy akapit, musisz dwukrotnie nacisnąć klawisz Enter. Jeśli zrobisz to tylko raz, edytor MediaWiki "zleje" ze sobą oba fragmenty tekstu. To powszechny błąd początkujących autorów haseł, którzy sądzą, że wystarczy jedynie rozdzielić dwa akapity pojedynczym znakiem końca akapitu.

Można się też wspomagać pewnymi znacznikami języka HTML, ale o tym powiemy niżej, w sekcji poświęconej znacznikom.

Niekiedy przydaje się użycie tzw. tekstu preformatowanego, w którym każdy akapit poprzedza się spacją. Powoduje to wyświetlenie akapitów z lekkim wcięciem, w tabeli i na lekkim podlewie.

Nie żarty to ni przelewki
a jeno ciężka praca,
chłop, który idzie do dziewki
cięższy niż dwóch, co wraca.

chcąc ograniczyć wielkość obramowania możesz zastosować trik umieszczając tekst w tabeli, np.:
{|
||

Jakiś tekst
...

|}

co, dla poprzedniego przykładu, da efekt jak poniżej:

Nie żarty to ni przelewki
a jeno ciężka praca,
chłop, który idzie do dziewki
cięższy niż dwóch, co wraca.

Pamiętaj jednak, że akapity nie są wówczas zawijane, a więc należy tę technikę stosować do krótkich wierszy, np. w poezji czy listingach kodu komputerowego, gdzie linie nie mogą być zawinięte.

[edytuj] Śródtytuły (nagłówki)

W hasłach możemy stosować cztery poziomy śródtytułów, sygnalizowane odpowiednią liczbą znaków równości. Odpowiadające im kody to:

=Śródtytuł stopnia 1=

==Śródtytuł stopnia 2==

===Śródtytuł stopnia 3===

====Śródtytuł stopnia 4====

Przykładem śródtytułów stopnia drugiego i trzeciego są śródtytuły w tym artykule. Jeśli śródtytułów rozmaitego szczebla jest trzy lub więcej, edytor MediaWiki automatycznie tworzy z nich spis treści, przy czym spis ten zawiera drzewo tytułów, zależnie od ich zagnieżdżenia.

[edytuj] Wyróżnianie pisma

[edytuj] Formatowanie Wiki

Do dyspozycji mamy dwa sposoby wyróżnienia czcionki - pochylenie (dwa apostrofy) i pogrubienie (trzy apostrofy):

Wpisanie ''jakaś pochylona treść'' spowoduje pochylenie tekstu, np.

Jakaś pochylona treść

Wpisanie '''jakaś pogrubiona treść''' spowoduje pogrubienie tekstu, np.

Jakaś pogrubiona treść

Można połączyć pogrubienie i pochylenie, wpisując aż pięć apostrofów:

'''''pogrubienie i pochylenie'''''

Da to w efekcie:

Pogrubienie i pochylenie

[edytuj] Formatowanie HTML

Edytor MediaWiki nie daje bezpośredniego polecenia do wyróżnienia fragmentu tekstu za pomocą podkreślenia. Można się jednak posłużyć poleceniem HTML, np.

<u>Jakaś podkreślona treść</u>

W efekcie uzyskamy:

Jakaś podkreślona treść

[edytuj] Wykazy (listy)

[edytuj] Wykazy nienumerowane

Najprostszym sposobem utworzenia nieuporządkowanego czyli nienumerowanego wykazu (listy) jakichś pojęć czy zagadnień jest podanie ich w kolejnych wierszach i poprzedzenie gwiazdkami, np.

*Warszawa
*Kraków
*Wrocław

Efekt będzie następujący:

  • Warszawa
  • Kraków
  • Wrocław

Stosując większą liczbę gwiazdek, np. dwie na drugim poziomie zagnieżdżenia i trzy na trzecim poziomie, można tworzyć drzewo, z wcięciami zależnymi od poziomu:

*Polska
**Ludność
***Miasta
***Wieś
...

Da to w efekcie:

  • Polska
    • Ludność
      • Miasta
      • Wieś
    • Powierzchnia
  • Czechy
    • Ludność
      • Miasta
      • Wieś
    • Powierzchnia
  • Słowacja
    • Ludność
      • Miasta
      • Wieś
    • Powierzchnia

[edytuj] Wykazy numerowane

Innym sposobem jest użycie znaku #, który pozwala utworzyć wykaz uporządkowany lub numerowany.

# Warszawa
# Kraków
# Wrocław

I efekt:

  1. Warszawa
  2. Kraków
  3. Wrocław

Można też zastosować hierarchię, stosując dwa lub trzy kolejne znaki # przed wierszami:

  1. Polska
    1. Ludność
      1. Miasta
      2. Wieś
    2. Powierzchnia
  2. Czechy
    1. Ludność
      1. Miasta
      2. Wieś
    2. Powierzchnia
  3. Słowacja
    1. Ludność
      1. Miasta
      2. Wieś
    2. Powierzchnia

[edytuj] Wykazy mieszane

Można też mieszać definicje:

  • Polska
  1. Ludność
  2. Powierzchnia
  • Czechy
  1. Ludność
  2. Powierzchnia
  • Słowacja
  1. Ludność
  2. Powierzchnia

[edytuj] Wcięcia

Możesz wreszcie stosować wyróżniające wcięcia, używając znaków dwukropka.

To jest tekst bez wcięcia.
:To jest wcięty akapit.
::Jeszcze bardziej wcięty akapit.
:To jest kolejny wcięty akapit.
I znowu akapit bez wcięcia.

Da to w rezultacie:

To jest tekst bez wcięcia.

To jest wcięty akapit.
Jeszcze bardziej wcięty akapit.
To jest kolejny wcięty akapit.

I znowu akapit bez wcięcia.

[edytuj] Definicje

Specyficznym rodzajem list są definicje, w których nazwę definicji poprzedza się znakiem średnika, zaś wyjaśnienie definicji znakiem dwukropka.

; Warszawa : stolica Polski
; Praga : stolica Czech
; Berlin : stolica Niemiec

Warszawa
stolica Polski
Praga
stolica Czech
Berlin
stolica Niemiec

[edytuj] Odsyłacze (linki)

[edytuj] Odsyłacze w ramach Wikipedii

Najprostszym sposobem utworzenia odsyłacza do innego hasła w polskiej Wikipedii jest objęcie tytułu tego hasła specjalnym znacznikiem, dwoma nawiasami kwadratowymi, np. [[Albert Einstein]].

Wygląda to wtedy następująco:

W 1905 roku Albert Einstein pracował w urzędzie patentowym.

Może się zdarzyć, że zechcesz podać odsyłacz do jakiegoś hasła, ale zasygnalizować go inną treścią niż jego tytuł, np. twórca teorii względności.

Wówczas musisz skorzystać ze specjalnej, dwuczłonowej techniki:

[[Albert Einstein|twórca teorii względności]]

Pierwszy człon jest odsyłaczem do innego hasła, natomiast drugi człon, po pionowej kresce jest wyświetlany w naszym haśle.

Efekt jest następujący:

Powszechnie wiadomo, że twórca teorii względności lubił koty.

Technika jest także przydatna wtedy, gdy musimy użyć wyrazów w innej formie fleksyjnej, np. Alberta Einsteina. Trzeba wtedy zastosować kod:

[[Albert Einstein|Alberta Einsteina]]

Czytałem sławne dzieło Alberta Einsteina, ale zupełnie go nie zrozumiałem.

Niekiedy zdarza się, że hasło jednowyrazowe w innej formie fleksyjnej niż mianownik można opisać w następujący sposób:

[[Waszyngton]]ie

Vietnam Veterans Memorial jest w Waszyngtonie.

Ale uwaga! Skrótu takiego nie można stosować, jeśli końcówka zawiera polskie znaki, gdyż odsyłacz nie uchwyci końcówki wyrazu.

domów

Może się zdarzyć, że wskazywane hasło jest wieloznaczne – na przykład Hel. W takim przypadku trzeba oczywiście użyć odsyłacza do konkretnego znaczenia, np. hel (pierwiastek) lub Hel (miasto). Jeśli nie chcesz, by dodatkowy nawias przeszkadzał w czytaniu tekstu, wstaw za nim pionową kreskę:

[[hel (pierwiastek)|]]

Ma to taki sam skutek, jakby za kreską powtórzono głowną część hasła:

[[hel (pierwiastek)|hel]]

Jako gaz lekki i niepalny, hel nadaje się do napełniania balonów.

Również w tej postaci odsyłacza działa "doklejanie" końcówek fleksyjnych:

[[hel (pierwiastek)|]]em
[[Hel (miasto)|]]u

Balon napełniony helem wystartował z Helu.


Jeśli Twoje hasło wiąże się z innymi hasłami w Wikipedii, warto wydzielić pod treścią hasła specjalną sekcję o nazwie Zobacz też, np.

Zobacz też: [[hasło 1]] - [[hasło2]] - [[hasło3]]

lub

Zobacz też: [[hasło 1]], [[hasło2]], [[hasło3]]

Przykład takiej sekcji, z użyciem listy nienumerowanej, znajduje się na dole poradnika.

[edytuj] Odsyłacze do innych miejsc w Internecie

Jeśli tworzysz odsyłacz (link) do jakiegoś innego miejsca w Internecie, wystarczy, że wpiszesz po prostu pełny adres, co spowoduje, że edytor automatycznie zamieni go na "klikalny" adres:

Uwaga: aby adres był klikalny, musisz podać na początku protokół http://. Nie wystarczy samo www.adres.pl!

Angielska Wikipedia mieści się pod adresem http://en.wikipedia.org.

Często zdarza się, że adresy internetowe są "brzydkie", gdyż zawierają skomplikowane ścieżki wygenerowane przez skrypty. Można temu zaradzić, ukrywając adres, a wyświetlając jego nazwę opisową, np.

[http://info.babylon.com/gl_index/gl_search.php?n=10&cat=1 Słowniki w Babylonie]

Czego rezultatem będzie:

Słowniki w Babylonie.

Adres poczty elektronicznej trzeba poprzedzić prefiksem mailto:

mailto:Kowalski@firma.org.pl

Dzięki temu adres będzie "klikalny".

mailto:Kowalski@firma.org.pl

Można go ukryć, stosując podaną wyżej technikę:

[mailto:Kowalski@firma.org.pl Adres pocztowy Kowalskiego]

Adres pocztowy Kowalskiego

Jeśli piszesz hasło, przy którym chcesz podać wartościowe źródła informacji w Internecie, wydziel na dole specjalną sekcję pod nazwą Zewnętrzne linki i w niej podaj listę kilku odsyłaczy, np.

==Zewnętrzne linki==
*[http://www.adres1.pl Adres 1]
*[http://www.adres2.pl Adres 2]
*[http://www.adres3.pl Adres 3]

Pamiętaj jednak, aby lista odsyłaczy zawierała rzeczywiście istotne adresy, a nie autopromocję własnych serwisów internetowych!