Ochrana

Z Anarchopedia

Ochrana potoczna nazwa tajnej policji politycznej w carskiej Rosji.

Początki Ochrany sięgają 1826 roku, kiedy car Mikołaj I założył Trzeci Oddział Własny Jego Cesarskiej Mości Kancelarii (w skrócie zwany Trzecim Oddziałem), w związku ze wzrostem ruchu rewolucyjnego w kraju.

Składał się z pięciu sekcji. Organem wykonawczym Trzeciego Oddziału był "Specjalny korpus żandarmerii". Na czele Trzeciego Oddziału stali najbardziej znienawidzeni generałowie mikołajowscy, jak A. Benckendorf (1826—1841), W. Dołgorukow (1856—1866).

Oddział został zlikwidowany po udanym zamachu na cara Aleksandra II. Na mocy rozkazu Aleksandra III z 14 sierpnia 1881 roku, obowiązki Trzeciego Oddziału przejął Oddział ochrony porządku i bezpieczeństwa państwowego (Otdielenije po ochranieniju obszczestwiennoj biezopasnosti i poriadka).

Ochrana miała własne szyfry i system łączności, niezależne od Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, i dowództwa wojskowego. Organizacyjnie podlegała, poprzez powołany w 1898 roku Wydział Specjalny (Osobyj Otdieł), dyrektorowi Departamentu Policji, działającemu w ramach MSW.

Ochrana dysponowała rzeszą funkcjonariuszy i armią płatnych agentów. Zasadniczą taktyką Ochrany była infiltracja działających w Rosji licznych organizacji rewolucyjnych, natomiast jej specjalnością stało się organizowanie wszelkiego rodzaju prowokacji.

Ochrana zatrudniała stosunkowo niewielki zespół etatowych funkcjonariuszy, ale korzystała z rozbudowanej (1915 ok. 300 tys.) sieci tajnych agentów i z prowokacji jako metody walki politycznej.

Najsłynniejszym agentem prowokatorem Ochrany był stojący na czele Organizacji Bojowej partii Socjalistów-rewolucjonistów (eserowców) Iwan Azef.

Ochrana została zlikwidowana podczas rewolucji lutowej 1917 roku.