Polskie Towarzystwo Socjaldemokratyczne

Z Anarchopedia

Po upadku Komuny Paryskiej w Zurychu polscy emigranci, złożeni głównie z komunardów i działaczy dawnej I Międzynarodówki, jak np. Emil Szymanowski, Kacper Michał Turski. Pierwotnie było to typowe socjaldemokratyczne ugrupowanie, którego celem była "Wolna, socjalistyczna, Polska", jednak pod silnym wpływem Michała Bakunina, zmieniono cały program tego ugrupowania np. zamieniając postulat:

• "...o konieczności obalania w Polsce obecnych rządów i zastąpienia ich socjaldemokratyczną republiką"

na:

• "...żądamy zlikwidowania wszelkiej władzy politycznej... drogą rewolucji społecznej miało nastąpić przejęcie ziemi przez gminy a fabryk przez stowarzyszenia robotnicze, zorganizowano w wolne związki gminne i robotnicze"

Nastąpiło również całkowite oderwanie się od wszelkich dążeń niepodległościowych jak i więzi historycznych, jak:

• "...odcinamy się od wszelkich praw politycznych i historycznych..."

Jednak mimo tego jaśnie anarchistycznego programu, manifest kończy się słowami: "Niech żyje wolna socjaldemokratyczna Polska"

Było to pierwsze, polskie, ugrupowanie anarchistyczne, które jednak nie wytrzymało próby czasu i po powstaniu PPS i SDKPiL wielu działaczy przeszło do struktur tych partii.