Syndykalistyczna Organizacja Wolność

Z Anarchopedia

Syndykalistyczna Organizacja Wolność - była konspiracyjną organizacją syndykalistyczną, utworzoną na bazie anarchosyndykalistycznego skrzydła Związku Związków Zawodowych oraz części Związku Polskiej Młodzieży Demokratycznej w 1940 roku w Warszawie, działającą w okresie okupacji hitlerowskiej. W roku 1941 do SOW-y przystąpił Polski Związek Walki o Wolność Narodów.

SOW-a wydawała broszury "Wolność Ludu", "Polska Dla Ludu" oraz "Droga Wolności". W 1944 roku grupa weszła w skład w koalicji centrolewicowych ugrupowań demokratycznych (Centralizacja Stronnictw Demokratycznych, Socjalistycznych i Syndykalistycznych).

[edytuj] Koncepcja

Koncepcją dla przyszłej polski była Polska oparta na spółdzielniach, tj. z całkowicie uspołecznioną gospodarką(sprzeciwiała się nacjonalizacji), opartą na wolnych i dobrowolnych zrzeszeniach w komunach/spółdzielniach. Wszelako "Wolność" opowiadała się również za zniesienie własności prywatnej jako środka nacisku oraz głównego czynnika władzy.

Rolnictwo miało zostać całkowicie rozparcelowane(79% ziemi należało do 3% populacji przed II WŚ) i ta reforma agrarna miała stać się tylko pierwszym krokiem do następstwa tego, tzn. łączenia się rolników w dobrowolne, komunistyczne kolektywy rolnicze.

Wg. syndykalistów z tego ugrupowania państwo: "musi stworzyć system polityczny łączący harmonijnie siłę państwa z wolnością ludu, rozwój gospodarczy ze sprawiedliwym podziałem dochodu społecznego [...]"

Wszyscy obywatele mieli być równi wobec prawa i mieć zagwarantowaną wolność sumienia, twórczości, nauki i organizowania się. Deklarując, iż nowa Polska może być tylko demokratyczną republiką, ze znacznym sceptycyzmem odnoszono się do demokracji parlamentarnej, natomist Polska stać miała się związkiem gmin zarządzanych przez swobodnie wybrane organy, reprezentujące ogół pracujących. Obok samorządu terytorialnego istniałby samorząd gospodarczy oraz rozwinięta sieć organizacji zawodowych, spółdzielczych itp. Na wsi samorząd gospodarczy (rolniczy) w swych rękach skupiłby decyzje dotyczące rozwoju i bytu warsztatów rolnych. Natomiast w miastach robotnicy w fabrykach powoływaliby rady fabryczne (załogowe), decydujące o działalności ich przedsiębiorstw. Wszystkie związki zawodowe i spółdzielcze łączyłyby się poprzez swych delegatów w obrębie gminy, okręgu i kraju, a całość aparatu gospodarczego podlegać miała Centralnej Radzie Gospodarczej, której podstawowym zadaniem byłoby wytyczanie ogólnego planu produkcji.(Federalizm)

W przekształceniu struktury politycznej i gospodarczej Europy na wolnościową, antykapitalistyczną i decentralistyczną dostrzegano jedyną realną szansę utrzymania przez Polskę, jak i inne narody, rzeczywiście niezawisłego bytu i zapewnienia swobodnego rozwoju kulturalnego. Nastąpiłoby przede wszystkim zniwelowanie przewagi mocarstw, zwłaszcza - co dla Polski było nader ważne - Niemiec i Rosji. Istnienie federacji europejskiej pozwoliłoby polskim wartościom kulturalnym promieniować poza obszar Polski i zarazem czerpać z bogactwa innych ludów.

Za konieczny etap na drodze do zbudowania Stanów Zjednoczonych Europy uważano ukształtowanie się Federacji Europy Środkowo-Wschodniej. Wynikało to z przekonania, że zamieszkujące ten obszar narody miały do wyboru albo ulec przemocy, albo stworzyć potężną dzięki swemu ustrojowi, braterską federację, zdolną przeciwstawić się wrogom. "Jądro krystalizacyjne" tej federacji chciano widzieć w Polsce. "Naród Polski - pisano - powinien pierwszy porzucić małostkową i małoduszną politykę egoizmu narodowego i z sercem gorejącym bezinteresowną, braterską miłością wyciągnąć dłoń do bratnich, sąsiednich ludów".

Przyszła federacja powinna objąć Polaków, Ukraińców, Litwinów i Białorusinów. Jej granice na wschodzie, północy i południu byłyby identyczne z granicami etnicznymi sfederowanych narodów. Na zachodzie sięgnęłyby natomiast po Odrę i Nysę, przy czym Niemcy z przyłączonych tam terenów podlegaliby wysiedleniu, a zastąpić ich mieli polscy reemigranci. Federacja rozciągać się więc miała od Odry po Dźwinę, od Bałtyku po Karpaty, Dniestr i Morze Czarne. Spodziewano się nadto, że skupić by mogła wokół siebie sąsiednie narody: łotewski, estoński, fiński, czeski, słowacki, rumuński, węgierski, a ścisła współpraca powiązałaby ją z podobną Federacją Bałkańską. Udział w federacji regionalnej jako szczeblu pośrednim na drodze do związku ogólnoeuropejskiego pozwolić miał Polsce na umiejscowienie się - szczególnie istotne pod względem gospodarczym - w zwartym kompleksie, posiadającym wspólne cechy i interesy i zbliżonym pod względem struktury ekonomicznej (przewaga rolnictwa). Zasadami Stanów Zjednoczonych Europy i federacji regionalnych miały być: wolność poszczególnych narodów bez względu na liczebność, zajmowany obszar i dotychczasową pozycję polityczną, wyzwolenie klasowe w obrębie wszystkich grup narodowościowych tworzących federacje, koordynacja działalności gospodarczej usuwająca przewagę i uprzywilejowanie jednych obszarów gospodarczych wobec innych oraz ukształtowanie prawidłowego systemu wymiany i specjalizacji.