Szymon Radowicki
Z Anarchopedia
Szymon Radowicki (ur. 1891, zm. 1956) - anarchista argentyński polsko-żydowskiego pochodzenia, wykonawca zamachu na szefa policji Buenos Aires.
W krajach Ameryki znany jako Simón Radowitzky; urodził się 10 listopada 1891 roku w Szczepanowicach na Ukrainie w rodzinie polskich Żydów.
W ruchu anarchistycznym działał już na terenie ówczesnej Rosji. Postrzelony przez kozaków w czasie protestu, prześladowany w wyniku represji, które spotkały anarchistów po rewolucji 1905 roku, zmuszony do emigracji, by po wielu perypetiach osiąść w Argentynie.
Pracował w przemyśle metalurgicznym, aktywnie działał w ruchu robotniczym. 14 listopada 1909 roku z okrzykiem "Niech żyje anarchia!" rzucił bombę w kierunku powozu szefa policji w Buenos Aires, pułkownika Ramona L. Falcóna, odpowiedzialnego za masakrę pierwszomajowej manifestacji anarchistycznej w tymże roku (zginęło 8 osób).
W wyniku wybuchu śmierć poniósł Falcón oraz jego sekretarz Juan Alberto Lartigau. Radowicki próbował dokonac samobójstwa, został jednak pochwycony i skazany na karę śmierci, która ze wzgledu na jego młody wiek (18) została zamieniona na dożywocie w obozie koncentracyjnym w Ushuaia na Ziemi Ognistej.
"Od tego czasu znajduje się w celi cierpień; więźniów wsadza się do worka dwu metrowego lochu, gdzie się ich trzyma miesiącami, a naczelnicy sadyści znęcają się nad nimi w nieludzki sposób. W całej Argentynie mówią z drżeniem o tym piekle w Patagoni." - tak w 1928 roku pisała Walka w materiale na rzecz uwolnienia Radowickiego.
Mimo straszliwych warunków panujących w obozie i gruźlicy Radowicki nie poddał się i 7 listopada 1918 roku uciekł, lecz po miesiącu został schwytany w Chile i odesłany do Ushuaia.
O jego uwolnienie walczył argentyński ruch robotniczy - organizując strajki pod hasłem: "Wolność dla Radowickiego". W tym czasie znany był już jest jako święty z Ushuaia lub męczennik anarchii. Do walki przyłączyło się również Międzynarodowe Stowarzyszenie Robotników.
Międzynarodowe naciski społeczne odniosły rezultat i po przeszło 20 latach niewoli 14 kwietnia 1930 roku Radowicki został w ramach łaski uwolniony przez prez. Irigoyena i pozowolno mu na wyemigrowanie do Urugwaju, gdzie natychmiast został uwięziony. Stamtąd wkrótce wyruszył do Hiszpanii, by walczyć po stronie rewolucji anarchistycznej. Po zwycięstwie wojsk gen. Franco, ponownie został zmuszony do emigracji.
W roku 1940 osiedlił się w Meksyku, gdzie mieszkał do końca życia, aktywnie wspierając międzynarodowy ruch anarchistyczny.
Zmarł 29 lutego 1956 roku w Ciudad Mexico.
